Blog over de zoektocht naar een bouwval / opknapper in het buitenland (Duitsland, Wittgenstein), het ecologische opknapproces tot droomplek / droomhuis, en de ervaringen met een tweede huis in het buitenland.
Eindelijk is dan de langverwachte lente daar, en heb ik last van opstart problemen, niet in gang te krijgen, niet vooruit te branden. Weet even niet waar te beginnen en ook al niks te schrijven. Heb wellicht iets te veel in de planning en dan ook nog alles tegelijk, wat natuurlijk niet bevorderlijk is voor het overzicht. Dan krijg je daar bovenop nog wat pech in de vorm van auto problemen, dan voel je het energieniveau zakken waar je bij staat.
Het auto probleem
Heb op zich een hele fijne auto, Ford Galaxy, automaat, er kunnen zeven mensen in, haal de stoelen er uit en er kan een vracht aan spullen mee. Ideaal, als je een huis op 4 uur rijden hebt en je wel eens wat mee moet nemen. Probleem is alleen dat het ding nogal zuipt, een op negen en half op de lange afstand, heb ik laatst uitgerekend. Stond de auto de vorige week bij de garage om nagekeken te worden op zuipgedrag, en weer van zomer banden te voorzien. Nu staat hij weer bij de garage wegens vreemd geluid rechts voor als je het gas los laat. Hoort er misschien ook wel bij met 269.000 op de teller, kan ik niet zeggen weet heel weinig van auto's, maar vervelend is het wel. Behalve dit euvel is er eigenlijk niks mis, en is het een hele fijne wagen, tot zo ver de reclame.
Toch zou ik onderhand wel eens een wat zuinigere auto willen hebben, maar ja wat ? Elektrisch klinkt leuk, maar de actie radius is te klein om Stünzel te halen. Hybride dan ? Is een optie, maar welke? Of gewoon benzine/diesel/LPG, ik zie dat een Ford Focus ook 1:22 rijdt, dat klinkt al heel aantrekkelijk. Verder natuurlijk wel slim om diesel te rijden, nu rijd ik benzine, diesel is met name in NL stukken goedkoper.
Komt de volgende vraag koop je er een op je Duitse adres of toch in Nederland ? Stel je hebt een auto met Duits kenteken, dan heb ik geen idee want de ANWB dan wel ADAC doet als je pech krijgt, en je auto en jij naar huis wordt gebracht moeten worden, welk huis wordt het dan ? Mag je eigenlijk wel permanent in Nederland rondrijden met een Duits kenteken ? Ik hoor zo nu en dan dat dit wel mag, maar zeker weten doe ik het niet, ik heb het nog nergens kunnen vinden op een overheids-site. Wegenbelasting is in Duitsland stukken goedkoper, voor bovengenoemde auto een kwart van wat men in Nederland betaald, dus dat is waar het eigenlijke voordeel zit.
Ford Galaxy, in goede staat, altijd binnen gestaan,
nauwelijks in gereden.
In ieder geval zit ik nu met die auto in de maag, weg doen of oplappen ? Het is niet fijn om er mee bezig te zijn het leidt nogal af van de andere problemen die ook aandacht behoeven. We noemen even het beginnen met het verwarmingssysteem, het organiseren van een feestje voor de Stunzelaars en andere meehelpers, discussie met de Denkmalschutz en de Duitse en Nederlandse finanzamt (belastingdienst) over ontbrekende verklaringen, en verder wie komt er nu, wanneer en hoe lang. Onderhand een beetje chaos en dubbel planning ook met andere evenementen in NL.
De tuin
Gelukkig maken we ook nog leuke dingen mee. Afgelopen zaterdag met een auto vol bramen, frambozen, wijnbes en andere struiken uit onze tuin naar Duitsland afgereist. Deze woekeraars namen onderhand de hele tuin in beslag en het is goed dat ze weg zijn, kunnen we weer iets met de tuin in Spierdijk.
Water geven met laatste restjes sneeuw
Gezien de ruimte in Stünzel komen ze nu beter tot hun recht en kunnen ze lekker gaan woekeren. Met name de braam heeft al heel wat verhuizingen beleeft. In 1989 meegenomen van Groningen naar Venlo, van daar uit naar Hoorn, dan naar Spierdijk, daar weer twee keer verpoot en vervolgens naar Stunzel. Hij heeft altijd behoorlijk veel bramen gegeven, ben erg benieuwd hoe die het gaat doen in een iets ander klimaat.
De eerste pad alweer gezien
Märzbecher, nooit eerder gezien
Was nog een hele klus om wat in de grond te krijgen trouwens, het was dan wel 20+ graden, echter twee centimeter onder grond troffen we perma frost, in de vorm van grote ijsklompen, of we stuiten op stenen. Gelukkig heeft Sicco de kracht hier door heen te beuken en staat nu alles mooi in de grond. Van de buren kregen we nog we nog een appelboompje, die staat nu ook mooi centraal in de tuin.
Aan de slag
Inmiddels zijn we weer een paar dagen verder, ik had zelfs geen zin meer in het afschrijven van dit stukje, maar nu zijn de kansen gekeerd. Auto rijdt weer, ontbrekende Finanzamt documenten ontvangen, dus dat proces loopt ook weer. Verder inmiddels weer zin gekregen om flink aan de bak te gaan, meivakantie komt er gelukkig aan dus lekker dagen vrij om eens flink de handen uit de mouwen te steken.
Paasweekend 2013 bracht ook bovenop de berg in Stünzel nog twee centimeter extra sneeuw boven op de halve meter die er lag. Ondanks dat de winter van geen wijken weet was het uit de wind in de zon prima uit te houden. 's Nachts daarentegen kelderde de temperatuur naar -9, maar door goed stoken was het wel uit te houden in de kamer en de keuken. Heerlijk in de prachtige bossen gelopen, maar nog niets te zien van een ontluikende lente. Het enige teken van nieuw leven is de mierenhoop, was een maand geleden nog niks te zien, nu zijn ze hard bezig materialen heen en weer te slepen.
Mijn zoon Ekko heeft zich weer heerlijk met zijn hout hak werkzaamheden bezig gehouden. Daarvoor was het wel eerst nodig een pad door de sneeuw naar de andere schuur te graven, want daar ligt het resterende brandhout. Geen stam of balk te dik, hij krijgt ze klein met de kloof- en gewone bijl. Er is weer aardig wat hout doorheen gegaan, en op een gegeven moment kwam Ekko vragen of een roodgloeiende schoorsteenbuis normaal was. Helaas geen foto van gemaakt, maar een mooi gezicht zo'n roodgloeiende buis. Daarna toch maar iets minder hard stoken.
Water en ijs uit de muur
Lekker aan het koken op de haard en dan komt opeens water uit de muur druppen in de kamer naast de keuken..... ja echt, en het bevriest gelijk. Plan was eigenlijk een lekker rustig avondje bij de kachel te hebben, wijntje, toastje gezellig met vrouw en kinderen. Dit loopt even anders en 's avonds staan mijn zoon en ik de muur open te hakken op zoek naar het lek. In eerste instantie leek het alsof het lekte in een hoek in de leiding van de douche, maar na het opnieuw vast solderen van de knietjes horen we nog steeds gesis. De muur nog maar iets verder open hakken, en dan zien we een piep klein straaltje water omhoog spuiten, midden in de buis.
Onderste buis lekt rechts
Heb al heel wat vorstschade in waterleidingen verholpen, maar dat waren meestal buizen die uit de sok of knie waren geschoten, of de buizen hadden scheurtjes in de lengterichting. Hier hebben we te maken met een gat ter grote van een spelde prik, dit past niet echt in het patroon. Nu ik er langer over nadenk, vermoed ik dat Kurt, de vorige bewoner, de buis met een spijker heeft geraakt en daardoor een zwakke plek heeft gemaakt. Hij had nogal de gewoonte overal dingen op te hangen aan spijkertjes, we hebben er inmiddels al honderden verwijderd. Wellicht heeft het al jaren staan lekken, maar heeft nooit iemand wat gemerkt, omdat het zich afspeelt achter het stucwerk. Pas nu door de strenge vorst wordt het water als ijs een soort wig die het stucwerk heeft los gemaakt.
Gelukkig had Bert me vorig jaar in de bouwmarkt al geadviseerd een voorraadje knietjes, sokken en ander installatie-materiaal aan te leggen, want het kon niet anders dat we van alles tegen zouden komen. Dit advies kwam goed van pas nu, want nu hadden we tenminste op zaterdagavond alle benodigde onderdelen in huis en konden we snel het lek repareren. Om half tien waren we klaar, en kon het water weer worden aangesloten. Blij toe, want zonder stromend water is het wel heel erg behelpen.
Vervangen hoekdeel
Hopelijk is het nu snel afgelopen met de winter en wordt het snel warmer en lente, kan geen sneeuw meer zien. Wil eindelijk wel weer eens wat constructiefs te gaan doen, plan is nu om midden april te gaan beginnen met het verwarmingssyteem in de bovenste kamers die nu toch niet worden gebruikt. Oude wasbakken weg, vloer herstellen en dan sleuven hakken. Verder zou het nu ook de tijd moeten zijn om eens wat aan de tuininrichting te gaan doen, ik denk aan een houtwal, compostbult, struiken, fruitbomen, iets voor bijen, vlinders en vogels. Dus lente..... waar blijf je?
Net binnen, olie en gas kachel aan,
en vooral je jas bij -3 binnen
Vlak voor de winter een blog geschreven met de vraag wat nu moeten gaan doen aan het verwarmingssysteem voor onze fijne bouwval in het buitenland. Momenteel hebben we alleen twee kleine houtkachels, dat is leuk, gezellig en geeft heerlijke warmte, maar er zijn echter ook een aantal nadelen. Regelmatig vriest het in huis als we aankomen, en als je dan de hoofdkraan van het water aan zet, dan blijkt er nog geen drup uit de kraan te komen. Dan gaan we dus aan de slag met kaarsen, butagas brander, elektrische kachels en houtstook in keuken en kamer, om na een paar uur dan de boel ontdooid te hebben. Na een uur of zes is het dan eindelijk comfortabel warm. Tenminste meestal, want afgelopen zaterdag met die keiharde oosten wind, en -6 in Stünzel wilde het voor het eerst niet meer warmer worden dan 14 graad. Warme thee en dekens om warm te blijven, je moet er wat voor over hebben met dat grenzeloos verbouwen.
En hout stoken natuurlijk
Dit moet ook anders kunnen, en daarom ben ik al enige tijd bezig met diverse deskundigen om een integraal verwarmingsplan te maken. Naast mijn vaste verwarmingsman Hans, heb ik heel veel deskundigen leren kennen na een oproep op het ecologie forum in het najaar. Inmiddels zijn we 19 pagina's reacties verder en is mijn kennis op het gebied van de verwarming en ecologie enorm toegenomen. Wat een kennis zit daar, wat een geweldige mensen, en wat is de warmte wereld eigenlijk een ontzettend interessant gebied. Een gebied met heel veel historie van duizenden jaren, maar ook een gebied met ontzettend veel vernieuwing. Interessant ook om te zien hoe de verwarmingsmethoden in de wereld verschillen, en hoe men in diverse landen innoveert, we kunnen nog heel veel van elkaar leren.
De belangrijkste les over oude huizen en warmte, is dat het huis droog moet worden en blijven. Een droog huis, met droge muren isoleert van zichzelf al goed. Daarom moet het verwarmingssyteem primair een drooghoudsysteem worden. Verder kiezen we voor stralingswarmte omdat die zo veel lekkerder is en heel veel voordelen biedt ten opzichte van het meer gebruikelijke verwarmen van lucht. Met stralingswarmte haal je als het ware je eigen zon in huis.
Dit temperierungs-systeem (ik weet geen Nederlands woord) is in de jaren tachtig ontwikkeld door professor Großeschmidt als verwarmings- en conserveringssyteem van musea, kastelen en monumenten. Het systeem is eigenlijk heel erg simpel en valt zo aan te leggen dat je er niks van ziet, zonder eerst een pand totaal te strippen, ideaal voor monumenten dus. Maar ook net zo goed toepasbaar in andere huizen, in Duitsland wordt dit al op diverse plaatsen gedaan. Maar, let wel, de grote verwarmings- en isolatie industrie moet er weinig van hebben. Dit heeft waarschijnlijk veel te maken met het feit dat je met dit systeem gewoon met enkel glas kan blijven werken en je veel minder hoeft te isoleren.
Voorbeeld van temperierung.net
In het kort werkt dit temperierungs-systeem als volgt: er worden drie koperen leidingen in de muur gefreesd. Eén op vloerhoogte, die als vochtblokkade fungeert, dan één leiding op ongeveer 30 cm, en één op ongeveer 150 cm. Vervolgens 70 graden water er door heen, en na verloop van tijd zal de muur zelf als stralingsverwarming gaan fungeren, en hoef je het proces alleen nog maar bij te houden. Meer preciezere technische details op het eco forum, of neem contact met me op. Dus geen radiatoren en dergelijke, wel iets te vergelijken met wandverwarming maar niet helemaal, het is simpeler zoals gezegd en werkt in het begin met hogere temperaturen dan wandverwarming.
Klassieke convectie radiatoren verwarmen door het verwarmen van lucht. Daardoor krijg je luchtcirculatie in huis, en krijg je dat het boven in een ruimte warmer dan op de vloer. Geen warme luchtstromen door het huis heeft als voordeel dat stofdeeltjes blijven liggen, en wij hopelijk wat minder lopen te niezen. Verder verwacht ik dat het totaal benodigde vermogen, nu berekend op maximaal 24KW, lager zal zijn dan met convectie verwarming. De oude olieketel die er zat was maar liefst 45KW. We zullen het zien over de tijd, maar ik heb er veel vertrouwen in.
Naast het afgiftesysteem hebben we ook nog een warmte bron nodig natuurlijk, liefst één die ook nog werkt als je er niet bent. In Nederland zijn we allemaal verwend met een aardgas leiding aan huis, en hoef je je daar nooit zorgen om te maken, er is "altijd" gas. In andere landen is echter allemaal niet zo simpel, en ben je al snel bezig met het aanhouden van vuurtjes, en het aanslepen van brandbaar materiaal. Heb al diverse keren gehoord van bezoekers dat men nu toch echt weg moet, anders zou de kachel uit zijn.
De krachtbron die het meest in de buurt komt van ons "onuitputtelijke" aardgas is aardwarmte, hier heb ik me dan ook in eerste instantie op gericht. Aardwarmte is een hele mooie schone techniek, maar een kostbare investering als je het pand niet 100% benut het hele jaar door. Het enige alternatief waarbij je niet voor brandstof hoeft te zorgen is dan elektrisch, klinkt gek, maar het kan je kan gewoon een elektrische CV ketel kopen ook in NL. Nu is elektrisch stoken behoorlijk duur in dagelijks gebruik, en daarom kun je dit het beste combineren met andere warmte bronnen, zoals het gewonnen zonnepaneel en een houtkachel.
Laden zonder dat het hoeft te passen.
De houtkachel is een verhaal apart, hiervoor willen we een grote massa kachel bouwen, liefst in combinatie met pizza-oven en een warmtewisselaar zodat deze ook kan bijdragen aan het temperierungssysteem. Een dergelijke massa kachel kan je geheel zelf op maat bouwen, daar zijn workshops voor. Momenteel erg geïnteresseerd in het Peter van den Berg Rocket-Bell systeem, waarin je enorme stukken hout kan stoken zodat je minder hoeft te zagen en te kloven.
Verder is er een interessante uitbreidingsmogelijkheid om de massakachel uit te rusten met een zogenaamde micro-warmte-kracht-koppeling (micro-wkk), hierdoor kun je je restwarmte gebruiken om stroom mee op te wekken door middel van een sterlingmotor en een dynamo. Daarmee is de ecologische cirkel weer rond, als we hout stoken wekken we stroom op, die we opslaan in het net, en weer gebruiken als er niet zijn en dus niet kunnen stoken. Ik blijf idealist natuurlijk, of het allemaal genoeg oplevert kan ik nu nog niet overzien, hoe dan ook wel een mooi streven.
Het eerste wat we nu gaan doen is in de bovenste kamers sleuven maken om daarin temperierungsbuizen aan te leggen. Zal best een flinke klus worden, daarna kunnen we pas een serieuze inschatting maken hoeveel tijd het allemaal gaat kosten. Het mag dan wel een simpel systeem zijn, het is wel een systeem dat veel tijd kost om aan te leggen verwacht ik.
Had even helemaal geen blog inspiratie, en dan gaat de telefoon. Ring ring, Hallo goede middag, u heeft een prijs gewonnen! Prijs waarmee ? Das Fassadenwettbewerb: "Schönste Hausfassade der Region".Ah plots herinner ik me weer dat de buurman me laatst tipte, om de foto van de gevel zonder steiger, in te zenden naar een wedstrijd in een plaatselijk huis aan huis blad. Nooit meer aan gedacht en nu winnen we dan de eerste prijs. Ook wel bijzonder, want verder dan vijf euro in de staatsloterij en een bak Ben en Jerry ijs was ik nooit gekomen in wat voor wedstrijd dan ook.
Ingezonden foto 1
Ingezonden foto 2
Wel leuk te vermelden is dat ik de foto's geheel niet zelf heb gemaakt, een foto is gemaakt door de buurman Heinz toen de steiger net weg was, en de andere door Jessica toen de WDR op bezoek was. Sta dus weer eeuwig in het krijt vrees ik.
Zaterdag aanstaande zijn we uitgenodigd op de "bauen & wohnen" beurs in Siegen om de prijs in ontvangst te nemen. De prijs is een hoge resolutie afdruk van de ingezonden foto, en een Vakuumröhrenkollektor "Paradigma CPC 14 star azzurro", dat is een zonnecollector voor warm water. Welke het precies is en wat de specificaties zijn is me niet helemaal duidelijk nog, maar zeker een prijs waar ik wel heel blij van wordt.
CPC 14 Star azzurro
De verwarmingsplannen worden steeds duidelijker en een dergelijke zonnecollector kan hier zeker een rol in spelen, voor het douche water. Punt is alleen waar moet hij komen? Op het dak kan niet, want monument en dan mag dat niet. Bovendien heeft het dak niet veel zon, want er staat een monumentale boom voor, en allerlei andere bomen bij de buren staan ook in de weg.
Op het huis is geen optie dus, blijft over de tuin. Achterin de tuin komt de meeste zon, dat zou de beste plek zijn. Maar dan zouden wel iets moeten bedenken dat de panelen van de grond komen, dat lijkt me er stukken beter uit zien dan een los paneel in de tuin. Zat te denken aan een soort tuinhuisje met de panelen op het dak, en een houthok aan de zon kant, en aan de noordkant een veranda met uitkijk over de heuvels. Vuurkorfje er in, en dan lekker 's avonds wilde beesten kijken met fikkie en een wijntje/biertje. Welke kunstenaar bedenkt wat leuks?
Ben benieuwd hoe zo'n prijsuitreiking gaat, krijgen we een meet en greet met de fabrikant?
Zal zondag dit artikel nog updaten met echte foto's.
Ongeveer in deze hoek is de beste plek voor zonnepaneel
Update
De prijs is afkomstig van de Heimatbund, de regionale krant SWA, en Messe Siegen en wordt beschikbaar gesteld door de solar firma Paradigma. De Heimatbund, is de drijvende kracht in de strijd voor het behoud voor de dorpen, en natuurlijk zeer blij dat wij het alom bekende Gasthaus restauren en niet slopen. In die zin, is het natuurlijk ook een aanmoedingsprijs. De prijs werd uitgereikt door de fabrikant, en verder een toespraak van de Heimatbund.
Helaas hingen er alleen foto's van de drie winnaars, was ook wel benieuwd wat de anderen hadden ingestuurd. Prijs twee mocht er zeker ook wezen, ook een prachtige boerderij.
De prijs wordt binnenkort bezorgd, want echt te groot om mee te nemen. Vermogen schijnt 1500W te zijn, de 14 in "Paradigma CPC 14 star azzurro" staat voor het aantal buizen.
Op de bouw en woon beurs viel het me op dat heel veel exposanten op het gebied van de schone energie waren. Met name zonnewarmte, zonnestroom, aardwarmte, en pelletkachels. Ook wordt aardgas nogal gepropageerd als relatief schone brandstof. Verder een kleine beurs, maar interessant om daar eens rond te lopen als Nederlander, en eens te zien hoe die dingen gaan in Duitsland. Energie, is wel duidelijk het grootste thema, verbaasd me ook niks met dit soort winters.
Hoe vaak word je als Nederlander nu gebeld door de Duitse TV zender WDR ? Het was mij nog niet eerder overkomen, en was dus blij verrast. Ze belden om te vragen dat ze een reportage willen maken over het Gasthaus naar aanleiding van het feit dat het Denkmal Des Monats Januar 2013 is geweest, voor het programma Lokalzeit Südwestfalen. Nu wisten wij ook niet dat we Denkmal Des Monats waren, en hoorden we dat ook pas op de laatste dag van de maand via dit krantenartikel in Der Westen. Maar altijd leuk om Denkmal Des Monats te zijn, en natuurlijk werken we graag mee aan een dergelijke reportage. Enige jaren terug hadden ze blijkbaar ook al een reportage gemaakt over ons huis en dit is dus deel twee.
Gebeld worden is één ding, maar daadwerkelijk tot een afspraak komen had nog heel wat voeten in de aarde. Eerst hoorde ik weken niks meer, en dan opeens weer een mail, telefoontje, nog een mail, en nog een, weer bellen, uiteindelijk afspraak gezet op 28 februari, want dan zou mijn architect ook al komen, dus mooi twee vliegen in een klap en hoef ik maar één keer heen te rijden.
Oorspronkelijke planning: TV einde van de dag, architect einde van de ochtend, leek me prima te combineren. Maar zoals dat soms gaat lopen dingen soms anders dan van te voren bedacht, en uiteindelijk kwam de WDR om 13:00 en de Architect om 14:00. Geen enkel probleem voor de WDR want die wilden veel actie, mensen en gebeurtenissen, maar voor mij natuurlijk wel lastig om de aandacht te kunnen verdelen.
Voor veel mensen kunnen we zorgen natuurlijk, dus reis ik donderdag de 28e af met PeterJan en Jessica richting Stünzel. Al daar aangekomen heeft onze lieve buurman Heinz de kachels alweer opgestookt, want buiten dik onder nul, en onlangs alweer 30 cm extra sneeuw. Dan komen er ook nog een heleboel dorpsbewoners en de architect, al met al een woonkamer vol gezelligheid.
Tijd voor actie!
De drie koppige WDR filmploeg begint met sfeer opnames buiten, het is prachtig weer qua licht en alle bomen zitten onder een schitterende (letterlijk door de zon) laag rijp, werkelijk betoverend. Als dat geen mooie film wordt.... jammer van die Hollander in beeld.
Dan volgen de binnenopnames, waarin de Stünzelaars over de historie van het pand vertellen en hoe ze er voor gestreden hebben dat het pand niet verloren zou gaan aan sloop, verval en projectontwikkelaars. Nu gaat een dergelijk samen zijn in Duitsland niet zonder Hausgemachte Kuchen, en ik geloof dat we op goed moment zes verschillende overheerlijke kuchen op tafel hebben staan. Leuk voor de camera, want nu konden de maaksters zelf met de Kuchen naar binnen komen lopen, en konden wij die dan als publiek weer lekker opeten, jammie jammie. Op een goed moment had ik een bord vol met vier verschillende stukken, en dit was pas de eerste ronde. Dan komt ook nog de architect binnen, precies op het moment dat de kamer vol zit, en de Kuchen op tafel staan, perfecte timing dus, hij kan gelijk aanschuiven!
Vervolgens enige binnenopnames in de keuken met de brandende haard, en de trappenhuisscene, geen film zonder trappenhuisscene natuurlijk. Daarna drie uur in de visagie voor de buitenopnames, nee hoor gewoon naturel de sneeuw in. Eenmaal, buiten verder met de opnames van de interviews met de architect, het kwam toch goed uit dat hij er net op tijd bij was, bij deze spontaan geredigeerde opnames. Vervolgens een interview met mezelf, geen visagie en een kloof in mijn lip, daar gaat mijn hollywood carrière, ik zie er niet uit. Het interview verliep volgens mij prima, al vergeet je natuurlijk altijd een en ander te vermelden, en heb ik geen flauw idee hoe mijn Rudi Carell Duits op TV zal klinken. Het interview wordt met één camera genomen, en sommige stukjes werden twee keer opgenomen, dus ben benieuwd hoe ze dat aan elkaar gaan monteren.
Take four! We gaan een verse gezaagde balk van buiten naar binnen dragen, die dan door Heinz voorzien zal worden van een huisspreuk. De balken zijn mooi lang en zwaar, dus kunnen we met veel mensen tegelijk sjouwen, leuk voor de opnames. Deze shot wordt ook in meerdere keren geschoten vanaf verschillende posities, zodat wel goed moest onthouden waar we stonden, anders krijgen we rare springers na de montage. Nu zou het me niet verbazen dat hier één en ander niet helemaal klopt, volgorde van de mensen was anders dacht ik en links / recht gewijzigd. Maar goed, dat zien we dan later wel bij de bloopers sectie van de "making of" DVD, kan niet wachten.
Vooralsnog is het wachten op de uitzending, geen idee wanneer dat zal zijn, maar zodra ik het weet zal ik dit artikel aanpassen. Of de uitzending ook in NL te zien is via WDR weet ik ook niet, maar er komt sowieso een online versie op de WDR site. En ik zal proberen een Youtube versie te maken die dan ook in deze blog kan worden geplaatst. Nader nieuws in dezen volgt dus nog.
Vanwege het feit dat in huis de temperaturen ver onder nul gaan tijdens onze afwezigheid en ik niet één twee drie weet wat de beste oplossing hier voor is, en tevens vanwege de overweldigende hoeveelheid input op het gebied van warmte van het ecologie forum, heb ik een architect in de arm genomen om mijn warmte plannen door te nemen. Probleem is dat er zo veel mogelijkheden zijn met elk met hun eigen voors en tegens dat het volgens mij een goed idee is eerst te investeren in een goede architect om duidelijkheid te krijgen. Op korte termijn wellicht duur, maar op lange termijn gaat dit veel besparen is het idee.
Plan is om de warmte problematiek ter plekke te laten doorrekenen. Het gaat om het bepalen wat de echte wensen, en de echte bouwkundige problemen zijn. Vervolgens dan oplossingen te zoeken die niet afhangen van wat de leverancier toevallig graag verkoopt. Verder wil ik dit graag met een ecologische saus opgediend. Kan dat ? Ja dat kan, in de vorm van architect Florian Kurz, van Slow House punkt d.e.
Florian Kurz is een bijzonder kundig en humoristische architect die vaker een oud pand onderhanden heeft genomen. Leuke van zijn werkwijze is dat hij een huis beschouwd als een levend organisme waarin alle onderdelen samen horen te werken, als ware het een menselijk lichaam.
De eerste dag loopt hij alles langs, stelt veel vragen en maakt heel veel foto's. Dat neemt hij allemaal mee en slaapt er dan een nachtje over. De volgende dag kwam hij terug met een uitgewerkte agenda met schetsen van bouwkundige punten die aandacht behoeven. Hij begint bij het fundament van het gebouw en neemt dan alle aspecten door tot we boven in de nok eindigen. Daarbij blijft geen punt onbelicht, zelfs verf, behang, cement, schroeven in plaats van pen gat verbindingen, vakwerk, glas, houtsoorten, straling en stromingswarmte en zo voort. Alle architectonische aspecten die hem zijn opgevallen worden geanalyseerd en van commentaar voorzien.
De tweede dag is samen te vatten als een snelcursus bouwkunde, heel intensief maar erg leuk en leerzaam. Als tastbaar resultaat ontvang ik zeer binnenkort een compleet uitgewerkt rapport met alle details. Het goede nieuws is dat het pand met +/- 20KW warm gestookt kan worden, zonder isolatie en allerlei andere ingewikkelde systemen. Hoe dat kan, ga ik binnenkort in een apart artikel uitleggen.
Onthaasten
Na twee intensieve dagen met veel inspanning is het tijd om te onthaasten voor mij. Lekker eten en genieten, wandelen, de omgeving bekijken, shoppen in de Hagebau en relaxen. Jessica kookt lekker en PeterJan hakt hout en gezamenlijk houden we de kamer en keuken heerlijk warm. We eten nog een keer Stünzel schnitzels bij het cafe van de buren, en een lunch in Bad Laasphe, die laatste was een goede bodem voor de twee en half uur durende bosrondleiding van Heinz.
Een Vos
PJ en Jessica eet, stook en entertainment team
Heinz heeft ons een paar mooie en bijzondere stukken bos laten zien met 45 meter hoge lariksen, een stuk eiken bos, beschermde bodembedekkers waar ik de naam van kwijt ben, omvallende bomen en vooral heel veel sporen in de sneeuw. Sporen van herten, reeën, eekhoorns, hazen, wildzwijn, marters en nog veel meer.
Lopen in het bos met Heinz
Op een bepaald moment komen we op een open plek waar ooit een huis stond, met een waanzinnig mooi uitzicht. Het huis is afgebrand, en al wat rest is een oude waterput en het graf van de hond. Eeuwig zonde van het huis, maar een mooie picknick plek. Net voor het donker zijn we weer thuis en zijn we verder helemaal niemand tegengekomen, wat is het toch heerlijk onthaasten daar.
Ich versuch es mal auf Deutsch, weil so viele Leute auf dem Stünzel und Umgebung auch gern über die Geschichte des Altes Gasthaus Grübener wissen wollen. Von der Stünzeler haben wir alte Postkarten und Kopien von ein Historie Buch bekommen, damit können wir ein Bild geben wie das alles früher war.
Die Älteste Informationen der wir haben sagen:
Der "Corporal Reppel" wohnt zunächst als unbehauster Beisitzer auf dem Stünzel und zahl 1757 - 1762 jährlich 3 Reichstaler Besitzergeld. Am 10.02.1762 stellt er einen Bauantrag, der auch genehmigt wird. Das Haus wird 1764 erbaut und Reppel zahlt ab dem folgenden Jahr 6 Reichstaler Canongeld. Der Familienname wird zum Hausnamen. Dieses Gebäude ist das erste Beisitzerhaus auf dem Stünzel und das erste Anwesen auf der Westseite der Straße "Zum Festplatz".
Der Johann Friedrich Reppel heiratet im 1756 mit Elisabeth Magdalene, Drehbach. Drehbach ist das Haus wo wir hin gucken am Norden. Sie bekommen, ein Jungen und fünf Mädeln. Zwei Mädchen sterben aber allen bevor der fast vier sind, ganz tragisch.
Das Haus ist von Anfang an in 1764 ein Bauernhof, die Scheune hinter ist noch Orginal von der zeit. Der Sohn Johann Friedrich wird geboren am 26.06.1756 und sterbt 22.07.1822 als Gastwirt. Also irgendwo bevor 1822 muss das Haus ein Gasthaus geworden sein. Es bleibt dann Gasthaus Reppel für viele Generationen. Im 1857 Heiratet der Heinrich Grübner der Anna Elisabeth Reppel, und seit dann ist es Gasthaus Grübener.
Dan in 1912 wird das Gasthaus umgebaut und bekommt es die heut zu tage Anblick. Es ist die Zeit von aufkommendes Tourismus und die Familien Grübener will gern darin mitgehen. Später schreib ich noch mal über die Geschichte nach 1912.
Rechts untun, das Gasthaus bevor 1912. Zwei Wohnlagen, Fachwerk Maur und ein Strohdach
Rechts unten, das Gasthaus nach 1912, drei Wohnlagen und Schiefers.
Weiter lesen wir das der Besitzer immer zwei berufen haben. Bauer und Gastwirt, Schreiner und Gastwirt, Schuhmacher und Gastwirt, Tagelöhner und Gastwirt. Und heut zu tage, Informatiker und Gastwirt.
Für dem Holländer
Voor de Hollanders die bovenstaande niet helemaal begrijpen:
Beisitzer, is een kostganger denk ik.
De Korporaal Reppel, zat waarschijnlijk in de kost ergens, wellicht bij zijn meisje in Drehbach, het prachtige huis aan de andere kant van het weiland aan de noordzijde.
Toch leuk dat er dan later ene Bert "Korporaal" meehelpt het huis nieuw leven in te blazen.
Als je aankomt rijden zie je het gelijk, die vreselijk lelijke stenen in de hooischuur waar eens vakwerk zat. Die vreselijk lelijke plek, daar willen we van af, het moet weer in oude glorie worden herstelt, zodat het huis weer volledig kan schitteren. En met wat hulp en hoop inspanning gaat dat hopelijk dit jaar nog lukken.
Nu zijn er een aantal problemen, hoe zag het er oorspronkelijk uit? We hebben wel bouwtekeningen uit 1912, maar dat stuk staat nergens op, die tekening ontbreekt. Op de vele oude foto's staat ook dat stuk huis niet, althans niet op de foto's die wij gezien hebben. Wat te doen ? Gelukkig hebben we wel de tekeningen van de zuidzijde, en omdat het de hooischuur symmetrisch is kunnen we tekening eenvoudig spiegelen en dan krijg je dit:
De benodigde balken voor het Fachwerk, gekregen we vorig jaar van de graaf, en liggen al in de tuin te drogen nadat we ze vorig jaar zelf uit de boomstammen hebben gezaagd. De benodigde formulieren zijn ingediend bij de Denkmalschutz autoriteiten, en met een beetje geluk kunnen we in de meivakantie aan de slag.
Maar voor we aan de slag kunnen met opbouwen moet eerst het restant hooi van de hooizolder worden gehaald. Hier zoek ik nog een paar energieke jongeren voor die dit willen doen. Uiteraard rijkelijk beloond met bier, eten en een gezellige weekend(en). Wie hebben er zin om dit te doen ? Het hooi kan eenvoudig naar beneden worden gegooid en van daar worden afgevoerd naar de tuin.
Zodra het hooi weg is kan er binnen een steiger worden gebouwd zodat de restanten van de verrotte uitbouw veilig verwijderd kunnen worden. Verder kunnen dan de dakpannen worden verwijderd zodat er ruimte ontstaat om te gaan bouwen. Als laatste moet dan de lelijke muur zelf er uit geslagen of gehaald worden. Ideeën hoe dit het beste aan te pakken zijn van harte welkom. Ik heb al voorstellen gehoord om er een balk achter te zetten en dan met een touw aan een trekker het in één keer er uit te trekken. Maar wellicht zijn er betere en minder riskante ideeën onder de lezers.
Het ligt natuurlijk voor de hand om de balken nog op de grond te verven, dat is ook wel even een klus, die vast enkele keren zal moeten. Verder gaan we een traditionele huisspreuk opnemen, en dat is iets wat natuurlijk veel makkelijker is uit te voeren zolang de balken nog niet hoog in de muur zitten. Over de spreuk schrijf ik nog wel een apart artikel, want ook dat is weer een project op zich.
Dan kan de opbouw beginnen onder leiding van een professionele vakwerktimmerman. Hulp is er wel nodig, want die balken zijn lang, zwaar en lastig te hanteren. Dus als je sterk bent, niet bang voor hoogtes (12m) en eens wilt helpen dan hoor ik het graag.
Nadat het vakwerk er in zit, moet het dak weer dicht gemaakt worden, dat is iets waar we al ervaring mee hebben, dus daar voorzie ik niet echt problemen. Voorlopig doel is de schuur slechts water dicht te maken zodat het eigenlijk alleen een kwestie is van panlaten en dakpannen herplaatsen.
De vakwerkmuren wil ik dicht maken met traditionele leem op wilgentakken. Daarvoor zoeken we dus iemand die dat al eens gedaan heeft, en ons de techniek wil leren. Lijkt me echt echt ontzettend leuk om dat te kunnen. Maar het kan natuurlijk ook zijn dat er ergens een klas jongelieden is die oude bouwtechnieken willen eren en nog een leuk stage project zoeken. Mocht je die kennen of dit zelf willen, laat het eens horen. Voor gratis kost en inwoning kan natuurlijk voor gezorgd worden!
Artist impression hoe het er straks uit gaat zien.
