Herfst 2017

Lekker herfst

Eindelijk weer eens een Gasthaus Stünzel blog update na een radiostilte van bijna 8 weken, zolang was het nog nooit stil op deze blog in de afgelopen 5 jaar.  Het waren voor mij zeer drukke weken met verhuizingen van kinderen en de afwikkeling van de dood van mijn vader en het verhuizen van moeders.  Inmiddels is het ouderlijk huis in Zuidlaren bijna leeg en staat het te koop.

Kamer 1&2 in de verf

Een deel van de oude sfeer uit ouderlijk huis is terug in Stünzel, waar we nu ook een snoepkast hebben en waar mijn zus direct de weg heen wist. Ook het eetkamer setje gaat gebruikt worden in kamer 1&2 en voor  de sfeer hangen we mijn ouders kunstcollectie in de kamers. Voor  het echt zover is moet er nog wel het nodige worden geverfd en behangen in kamer 1&2. Nu we hier dan eindelijk een week zitten om te niksen, kon ik eindelijk de tijd vinden om de buitenmuren van 1&2 te verven met kalkverf. Drie keer verven was nog niet genoeg om in de muren goed dekkend te krijgen, her en der moet het nog een vierde keer.

Kamer 2

Snoepkast

Het plafond in kamer 1 was een ander verhaal, daar had de vorige eigenaar tempex-plaatjes tegen het plafond gelijmd, die door mijn zwager Sicco in de zomer waren verwijderd. Er bleven alleen lelijke lijmresten over en nadat ik deze verwijderd had, bleef er een plafond over dat gedeeltelijk structuurverf had en gedeeltelijk strak was. Er zat niks anders op dan een pot strucuurverf te kopen in de bouwmarkt, is wel niet ecologisch, maar ik wil toch door nu ik hier ben. Ik heb nog geprobeerd zelf structuur verf te maken met grof zand en zaagsel en kalk, maar dit gaf niet het gewenste resultaat.  Helaas, ik heb dus gezondigd maar voel me er niet schuldig over. Ik had had gehoopt dat Obi Bad Laasphe, gewoon ecologische structuurverf zou hebben zoals Obi Berlijn. Dit bleek echter niet het geval en zo zie je maar weer dat het aanbod in een grote bouwmarkt ook vooral lokale vraag gedreven is. Ik heb dus maar even gezeurd bij het infopunt, in de hoop dat  eens het kwartje valt bij Obi en Hagebau dat we gewoon Öko-varianten willen hebben en dat zoiets regel en niet  uitzondering moet zijn.

Wandlampjes en gordijnen

Woonkamer verbeteringen, lampjes en gordijnen

In de woonkamer zijn na 5 jaar eindelijk de  oude Gasthaus wandlampjes weer in ere hersteld, het ziet er prachtig uit en Kees heeft zelfs het ene houten paneeltje wat er niet bij hoorde weer in stijl gerestaureerd. Aafke heeft een extra kleurige baan in de gordijnen gemaakt, daarna heeft echter de naaimachine het begeven, deze klus krijgt dus nog een vervolg.

Winterklaar maken

Traditioneel met de herfst maken we het huis winterklaar, immers de sneeuw kan hier eind oktober al flink toeslaan.  Er is nu storm voorspelt dus alle losse zaken in de tuin zijn opgeruimd. Verder heb ik tien kuub droog, gekloofd en op maat gezaagd hout laten bezorgen. Met vereende krachten lag het in een paar uurtjes binnen in de koestal. Helaas had hij alleen nog naald hout in plaats van beukenhout, volgend jaar iets eerder bestellen. Of zijn er nog echte kerels die weer 10 kuub met de hand komen kloven? Dan bestel ik gewoon weer wat stammetjes.

Onder de kastanjeboom hebben we een bladcompost bult gemaakt, dat schijnt hele goede compost te zijn, dus leek me leuk dit eens te maken, omdat we zoveel bladeren hebben in de herfst.

Biomeiler status 

Biomeiler 

De biomeiler is inmiddels een jaar oud en 30 cm onder de toplaag  meten we 40C. De hele  bovenkant is begroeid met gras waaronder het lekker warm is en de wurmen welig tieren.  Dit gras is vermoedelijk meegekomen als zaden in de ezelmest die de buurman vorig jaar als toplaag op de biomeiler heeft gegooid. Dieper dan 30 cm kan ik niet meten omdat de digitale meter die ingebouwd was het al na een maand of twee begaf.

Het water wat ik uit de meiler pomp en 20 meter verder in het Gasthaus door de muurverwarming  loopt is een graad of 25 a 30C, wat ik heel acceptabel vindt, want daarmee houd ik tenminste de boel vorstvrij.

Bovenop de biomeiler heb ik nu tulpen geplant, ben benieuwd of we nu bloeiende tulpen in de sneeuw krijgen. Wordt vervolgd.

Afwerken kost veel tijd

Stug werken we door, en steeds komen we dichter bij de voltooiing van kamer 9, kamer 7 en de nieuwe badkamer.  Soms zit het mee, en soms zit het tegen, dit keer vooral het laatste.

Kamer 9

In kamer 9 zijn we inmiddels bij plinten aanbeland, deze kunnen echter niet zomaar worden geplaatst want rondom loopt er een tempierungsleiding. Daarom moet er een stukje uit de plint worden gefreesd zodat deze leiding uit het zicht verdwijnt, de zaagtafel blijkt wederom een goede investering. Zoveel mogelijk gebruiken  we de originele plinten, en op zolder vond ik nog acht meter ongebruikte reserve plintplanken die er al 100 jaar lagen, en nu dus mooi van pas komen her en der. 

Om de stijgleidingen van de verwarming moet nog een koof worden gemaakt, en de plinten moeten nog op de muur worden geschroefd. De muur is inmiddels lichtblauw, het raam groen en enige wat nu nog afgeverfd moet worden zijn de plinten, de deurpost en de vloer. De spiegel boven de wastafel hangt inmiddels ook al weer. Al deze kleine klusjes vergen relatief veel tijd,  dus het duurt nog wel enige klusdagen voor de kamer echt af is. 

Badkamer, let op het lampje

In 1988 kochten we op de Eelder rommelmarkt een lampen-bol met  groene ruitenfiguren. De lamp heeft jaren bij ons in een zolderkast gehangen maar komt nu weer helemaal tot zijn recht in de nieuwe badkamer.  

Ook hebben we een wastafel opgehangen met daaronder een oude kast. Het hele werkstuk is apart in elkaar gezet met de tapkraan, en flexibele afvoer en daarna ter plekke opgehangen. Met veel passen en meten alles aangesloten op de afvoer en waterleiding, kwam er geen water uit de kraan. Bleek dat de hendel van afsluitkraan in de kelder wel draaide, maar niet de kraan zelf opende, dus het leek alleen alsof deze open stond. Toen het water uiteindelijk stroomde, bleek de afvoer lek, de splinter nieuwe sifon blijkt duurkoop met zijn lekke nep rubber ringen. Kitten hielp ook niet, want de kit blijkt over datum en plakt niet. Volgende keer dus maar een degelijkere sifon mee nemen uit de bouwmarkt.  

Barst

Alsof het allemaal al niet genoeg tegenzat, zijn er ook twee tegels gebarsten boven de wasbak. Ik hoop maar dat het daarbij blijft, maar dat zullen we pas over enige tijd weten, want voorlopig even geen Gasthaus in verband met vakantie naar Engeland. Volgende keer zullen we zien of er nog meer tegels zijn gebarsten en of we de tegelzetter weer moeten bellen om de schade te herstellen.

De badkamer zelf is goed bruikbaar nu, en behoeft alleen nog een spiegel(kast) en een stopcontact, en een nieuw sifon, want water dat uit de kast loopt op je voeten is niet echt prettig.

Badkamermeubel in aanbouw

Na 14 maanden eindelijk douchen

Nog steeds erg blij met de tegels.

Twee dagen hard gewerkt om uit te zoeken waarom onze (Siebel Eltron) doorloopgeiser het slechts heel even heeft gedaan en daarna niet meer. Heb je een jaar aan een prachtige badkamer gewerkt kun je niet douchen, dat is frustrerend, en daarom moest het worden opgelost want ik kan niet tegen dat soort situaties.

Er zijn talloze redenen waarom een doorloopgeiser niet werkt, het gekke was echter dat de ingebouwde diagnostische ledjes keurig vermelden dat het apparaat wel werkt en bij open kraan wam water aan het leveren is, eh niet dus. In de handleiding vind ik dat in dat geval, er ofwel een fase krachtstroom ontbreekt, of dat de warmte-elementen kapot zijn. Alles nagemeten en er is fase (3x 400 Volt) en de elementen zijn ook elektrisch ok.  

Bij het nogmaals nauwkeurig lezen van de handleiding blijken er allerlei dingen waarmee je rekening moet houden. Bijvoorbeeld ontluchten voor gebruik: "ontluchten zonder stroom, dus stoppen er uit draaien, water laten lopen, stoppen er weer in", helpt echter niks, ook niet na drie pogingen.  Vervolgens is er een heel klein onopvallend reset knopje in het systeem, het is onduidelijk of deze wat doet, want je kan niet voelen of zien, of de knop in of uitgedrukt is. Tig keer geprobeerd te resetten, ook in combi met stoppen er in en er uit, maar ook dit helpt niks. Wel goed voor je conditie want elke keer drie trappen op en af, stop er uit, stop er in, reset, kraan open, kraan dicht, enz... Kilo's afgevallen inmiddels.

Ingesneeuwd, gelukkig stond er nog wat blik

Dan hebben dit soort apparaten altijd (verborgen) jumpertjes, daar kun je ook nog mee spelen, maar ook dit helpt niks helaas, ook niet in combi met al het bovenstaande. Inmiddels is het vrijdagmiddag en zwaar gaan sneeuwen, we kunnen niet meer weg om boodschappen te doen, gelukkig is Unox er om ons te helpen, en onder het genot van heerlijke tomatensoep met ballen bedenken we wat we verder kunnen doen. Om 23:30 na een speurtocht op het Duitse internet leren we  dat je geen thermostaatkraan kan gebruiken in combinatie met een dergelijk "Durchlaufhitzer", en die hebben we wel. In kelder ligt toevallig nog een oude ouderwetse mengkraan en we besluiten die er direct op te zetten. We schroeven hem eerst open en reinigen het ding, om 01:00 zit het ding er op, helaas nog steeds geen warm water. We nemen een biertje en gaan er nog maar een nachtje over slapen. 

De volgende dag eerst de badkamerramen en deurkozijn in de grondverf gezet, om daarna maar eens in de Baumarkt advies te gaan vragen. We krijgen steeds meer het idee dat in Stünzel op 600 meter hoogte de druk eenvoudig te laag is. Volgens de handleiding moet er 2,5 liter per minuut minimaal aan de inlaat anders gaat de geiser niet aan. Nameten met een emmer en een timer, leert dat we zeker 5 liter per minuut hebben,  te lage druk kan het haast niet zijn.

Nieuwe geiser, oude geiser verwijderen, de kapotte drukbegrenzer, kraan schoonmaken

In de bouwmarkt leren we van een zeer behulpzame en vakkundige medewerker dat er in Duitse huizen een druk begrenzer achter de watermeter zit. Ik herinner me opeens dat we ook een dergelijk ding hebben en dat deze er niet goed uit ziet, wellicht ligt er daar dan toch een waterdruk-probleem. In overleg met de bouwmarkt medewerker mogen we een nieuwe geiser mee nemen en die mogen we ruilen als het de drukbegrenzer is die het probleem veroorzaakt. Eenmaal thuis blijkt de drukbegrenzer inderdaad kapot, maar daardoor hebben we maximale druk, dat is toch wat we willen, geen begrenzing nodig in Stünzel

Wat ik niet wilde, moet toch: oude geiser er af, een beetje hakken en breken en nieuwe geiser er op..... ontluchten en zowaar, warm water!!!! Snel alles opruimen en daarna heerlijk gedoucht, mocht ook wel na bijna 14 maanden.

PS.  ik  merk nu pas dat een Durchlaufhitzer in het Nederlands een doorstroomverwarmer heet, dus niet mijn zelfverzonnen Germanisme: doorloopgeiser, kijk zo ontstaat taal in al zijn varianten.

Goedkoop is duurkoop
 

Verder koop ik dit soort dingen niet meer tweedehands, want zoals Bert zegt goedkoop is duurkoop:  Tsja.. dat is een risico met die 2e hands spullen van een veiling site. Je weet nooit hoe oud het is en of het nog wel werkt, of hoe lang nog... En ook een hoop installatie aanpassingswerk geweest omdat er geen originele aansluit fittingen meer bij waren. En na eindelijk een waterdichte aansluiting bereikt te hebben, doet ie het niet eens.... Dan een heleboel vage mogelijke problemen en oplossingen lopen bedenken en uitvoeren en overal nog 's navragen, om dan toch maar een nieuwe aan schaffen. Die hing aangesloten en wel in slechts een halve dag en werkte direct. Dus 3 maanden vertraging en achteraf voor niets. 

 
Volgende keer maar geen 2e hands apparaten meer kopen, die slechts zo een 5 tot 7 jaar meegaan.
Soms zit het mee.. en soms zit het tegen, maar achteraf was dit dus niet zo slim en goedkoop..

Kleine klusjes weekend

Oostenrijks gemixed grill

Het was een weekend van kleine klusjes, in tegenstelling tot het zelfde weekend vorig jaar was er weinig sneeuw dus geen wintersport. Verder stond er een zeer ijzige wind, dus ondanks het mooie zonnige weer een weekend om binnen te blijven,  -4 met storm is veel te koud, voor mij dan hè, er zijn vast wel mensen die het lekker vinden.

Even een kleine opsomming voor het logboek:

• plafond kamer 7 twee keer gewit,
• ontbrekende stukje gestuct in kamer 7 en  restjes stuc op de overloop verwerkt
• raampjes in douche ruimte verder afgebrand en geschuurd, kan gegrond worden nu
• biomeiler slangen bijgevuld, en daarbij nat pak opgelopen wegens lekke tuinslang (lekker in die kou)
• problemen opgelost op de Linux computer van de buren, en lekker zelfgemaakte scones zitten eten.
• gasgeiser sloeg niet meer aan, blijkbaar was de batterij van de ontsteking te koud. Na een tijdje de batterij vast gehouden te hebben deed de geiser het weer, gelukkig maar want ik wilde douchen na het witten van het plafond
• tijdje zitten klooien met een verwarmingsbuis die niet warm wordt, zit waarschijnlijk ergens een luchtbel. Volgende keer maar hoge druk er op.
• en dan nog wat ICT klusjes op de Raspberry Pi data loggers in het huis.
• De temperatuur opgenomen van de biomeiler, daarvoor een gat gegraven van een meter diep en aldaar is het bijna 40 graden. Helaas krijg in slechts 22 graden water binnen in het verwarmingssysteem, de verliezen zijn te groot vanwege de lange afstand biomeiler/huis, te weinig warmtewisselaars in de biomeiler, buffervat in het circuit had niet gemoeten, er ontbreekt een temperatuurgevoelig klep die er voor zorgt dan alleen warm water het systeem inkomt. Al doende leert men en in november bouwen we biomeiler II, die natuurlijk het ultieme exemplaar wordt.

bijna 40 C

Toch iets meer dan een kleine opsomming, en dat voor slechts twee dagen aanwezigheid. Tijd voor ontspanning was er ook, heerlijk wezen eten in Bad Laasphe waar ik alweer herkend wordt door de nieuwe Oostenrijkse uitbater van zur Sonne. Zaterdag heerlijk pizza gegeten bij Roma in Bad Berleburg, ook hier krijg ik al een hand van de eigenaar. Ben blijkbaar bijna ingeburgerd, komt mooi uit, dan kan ik ze mooi een nieuwe website verkopen, want wat ze nu hebben kan echt niet meer. We hadden trouwens ook nog leuk uitzicht op vuurspugers (Feuerspuckers) die voor de pizzeria een semi spontane show opvoerden.

Zondags lekker toeristisch teruggereden en weer hele mooie stukjes Sauerland gezien. Als toetje ook mogen aansluiten in weer geheel nieuwe files op geheel onbekende snelwegen, blijkt het voorjaarsvakantie te zijn en is er veel extra drukte.

Vuurspugers (lekker vage foto)

Hoe het electriciteitsbedrijf het hele dorp zonder stroom zette.

De nieuwe meterkast

Begin januari hebben we een nieuwe en moderne meterkast gekregen, was ook wel nodig want de vorige was nogal gedateerd en gevaarlijk. Slechts drie zekeringen voor het hele huis, en in de praktijk zit zowat alles op één stop. Ook zat de kast vol schroeiplekken, een dat is geen goed teken.

Aanvankelijk zouden de netbeheer  mannen van Westnetz donderdags deze klus klaren, maar gezien het feit dat we die donderdag de Kimaschutz prijs zouden krijgen leek het me niet onverstandig dit werk een dag later te plannen. Nu zou je denken dat deze flexibiliteit niet bestaat bij een grote semi overheidsinstantie, maar geen enkel probleem, een paar telefoontjes en het noemen van de burgemeester en alles was zonder problemen geregeld.

De oude kast

We hebben in het Gasthaus een bovengrondse aansluiting op het stroomnet. Deze kabel komt binnen op de tweede verdieping en verdwijnt dan in een kastje met daarin de hoofdstoppen die eigendom zijn van de netbeheeder (Westnetz, de Duitse Liander in NRW). Omdat onze aansluiting erg oud was, misschien wel van voor 1940, was het ook noodzakelijk een nieuwe moderne en vooral veilige aansluitkast te plaatsen. Voor deze klus was het noodzakelijk dat de stroom in het hele huis er even af ging. De man vroeg me nog of het nu uitkwam, en ik zei dat graag nog even wachtte tot de koffie klaar was. Geen probleem, want hij moest verderop in het dorp een schakelaar omzetten, dus we hadden nog wel even.

Oude installatie met schroeiplekken

Hij stapt in de auto en na enige tijd gaat het licht uit, dus de stroom zal er wel af zijn. De stroom was echter niet alleen bij ons er af, ook het  hele dorp zit zonder stroom. Blijkt dus dat de huizen niet apart afgeschakeld kunnen worden, en dus iedereen in het dorp zonder waarschuwing vooraf, gedurende 90 minuten zonder stroom zit. Nu maar hopen, dat de andere bewoners hun apparaten, zoals CV ketels, automatisch weer aan gaan na een stroomstoring, want het vroor flink die dag.

Hoofdstoppen plaatsen, helm op!

Het aansluitpunt zit met drie 80 Ampère stoppen in kamer twee, dit kastje had een andere afmeting dan de vorige en daarvoor moest er ook een nieuw gat worden geboord, om de aanvoerleiding van buiten naar binnen te halen. En dat in mijn nieuwe gevel..... gelukkig hebben ze oude gat keurig dicht gemaakt en zelfs met originele verf weer bijgeverfd.

Vanaf het aansluitpunt loopt er nu naar kamer één een dikke voedingskabel naar de nieuwe meterkast in het portaal bij de kelder. Op de nieuwe meterkast is inmiddels de kelder en daar mee de verwarmingsinstallatie (pompen en buffervat Heizstab) aangesloten.  Het is verder een moderne kast met een digitale meter waarin ook alvast ruimte is voor een tweede meter, om bijvoorbeeld zonnepanelen op aan te sluiten.  Geeft een dergelijke digitale meter de standen automatisch door vraag ik me nu af? En kunnen we dat ook op afstand uitlezen ? 

De stroommeter

Rest ons nu de taak, de nieuwe stroomkabels op de tweede verdieping aan te sluiten en als een speer ook de andere kamers van het huis van nieuwe bekabeling te gaan voorzien. We hebben nog genoeg te doen voorlopig, maar qua stroomvoorziening leven we nu weer een beetje meer in de moderne tijd (nu nog een paar zonnepanelen).

Inmiddels is het traditie: het mannenweekend

hakken en zagen

We doen heus ook wel eens wat anders in het Gasthaus dan met biomeilers in de weer zijn. Zo hadden we afgelopen weekend een mannenweekend georganiseerd, en je weet mannen gaan echt niet stil zitten en thee leuten, nee er moest wat gedaan worden, en daarna als beloning natuurlijk lekker eten en drinken. Zo zitten mannen namelijk in elkaar, eerst lekker iets fysieks doen en daarna relaxen.

Voor het mannenweekend had ik dus alle zware klussen opgespaard, en omdat we nu met negen man waren konden we lekker veel doen. Belangrijke gereedschappen voor zo'n weekend: kettingzaag, pikhouweel, voorhamer, kloofbijl, lasapparaat.   Terwijl we bezig zijn houden we ons onderbewust  alleen bezig met wat mannen het aller belangrijkst vinden: wie heeft de grootste, dikste, langste, zwaarste. En als we klaar zijn gaan we lekker napraten onder het genot van heerlijke stamppot, liters bier en lekker fikkie stoken.

De schuren verder stabiliseren met stutten

Het plan en de cijfers

Tijdens het vorige mannenweekend kennis gemaakt met Luuk, iemand die alles weet van staal. Hij was niet de eerste die me er op wees dat de stalen draagbalken in de koestal hun beste tijd hadden gehad. De jaren lange lekkages en het vocht van de koeien zelf hebben er voor gezorgd dat de H-balk een stuk minder draagkracht heeft dan in 1912.  In het vorige mannenweekend is  de nog resterende draagkracht nauwkeurig berekend, rekening houden met de roest laag. Er is gelukkig niet direct kans op instorting, maar met een meter sneeuw op het dak wordt het anders. Daarom is besloten om drie extra stalen dragers onder de balk te zetten. Twee staan bij de muren, want we kunnen niet zien hoe de H-balk er in de muur aan toe is. In het midden tussen de muur en de huidige staander komt de derde stut.

Behalve deze stalen staanders in de koestal plaatsen we ook nog een houten stut in de achterste schuur. Dit om verder verzakken te voorkomen, of in ieder geval te vertragen totdat we daar serieus aan de gang gaan.

Stutten

Houthakken en opruimen

 

Overal rondom het huis en in de schuren lagen nog restanten boomstammen die nog gekloofd moesten worden.  Echt de ideale klus voor een weekend als deze. Lekker even uitleven met kettingzagen en kloofbijlen, en daarna een mooie houtstapel maken.  Inmiddels ligt er nu brandhout genoeg tot 2016 met het huidige stooktempo.

Nu de winter nadert hebben, en het buiten nog best lekker was, hebben we de geul met de buizen naar de biomeiler dichtgegooid.   Dit was echt een hele zware klus, omdat de grond hier bestaat uit zware zeer plakkerig leem met heel veel stenen. Met een schep begin je niks, alleen een pikhouweel werkt, maar zelfs dan is het zwaar door buffelen.  Net voor de geul dicht ging was er nog een mooi moment om tevens ook een nieuwe aardleiding voor de nieuwe stoppenkast in de geul te leggen.

En omdat Jeroen nog steeds energie over had na de sleuf-dicht-gooi-werkzaamheden heeft hij ook nog zo goed en zo kwaad als het ging de voortuin weer wat geëgaliseerd. Allemaal heel leuk zo'n biomeiler, maar het kost je dus wel je voor tuin, moeten we nog maar eens iets op verzinnen.

Werkbank

Op de hooizolder heeft Bert een nieuwe grote werkbank gebouwd, en gelijk in gebruik genomen om het biomeiler-aansluitingen-kastje verder af te maken. De elektriciën kwam ook nog langs met de nieuwe stoppenkast, dus ook qua stroomvoorziening gaan we nu langzamerhand een nieuwe fase in. Er gebeurt in z'n weekend zo veel, dat ik wel haast nog een keer heen moet om te kijken wat er allemaal gedaan is.

Inmiddels is het mannenweekend nu een mooie traditie! Leuke is dat de groep ook steeds groter wordt en in dit tempo (paar keer per jaar), zitten we over een jaar of wat met een behoorlijk club. Het was in ieder geval weer een fantastische ervaring met top catering, en jullie weten het "Whatever happened in Stünzel stays in Stünzel".  Niet dat er ook maar iets is gebeurd wat het daglicht niet kan verdragen, maar we laten de vrouwen graag in de waan. Tot volgende keer mannen!

Hakken, zagen, egaliseren

De levensgenieters

De aanpakkers hebben het huis een fase verder gebracht.

Er gebeuren nu zo veel dingen tegelijk in en rond het gasthuis dat het moeilijk wordt de blog bij te houden. Het is nu donderdagochtend en moet nog verslag doen van de week werk die is verricht aan het verwarmingssyteem, het mannenweekend, maar inmiddels staan we alweer op het punt een aantal Biomeilers in Noord Duitsland te gaan bekijken. Heb nog 90 minuten om een stukje blog te maken, daar gaat ie.

Van hieruit bouwen we verder.

Met behulp van de plaatselijke loodgieter en Bert zijn nu alle 32mm stijgleidingen aangesloten op reeds aanwezige temperierungsleidingen. Iedere kring heeft een eigen temperatuurregelaar en een afsluitkraan gekregen, zodat we nu door kunnen bouwen en gelijk de nieuwe kringen kunnen aansluiten, zonder af te tappen.  Vervolgens zijn alle stijgleidingen met elkaar verbonden en in de kelder naar het ketelhok gebracht. Al daar moet nu nog de warmte bron worden aangesloten, die in eerste instantie zal bestaan uit een buffervat met elektro verwarming als backup tegen bevriezen, hopelijk in de herfst volgt de biomeiler als echte basis warmte om het huis droog te houden. Daar bovenop gaan we dan nog hout stoken voor comfortwarmte.

De stijgleidingen aansluiten had nog best wat voeten in de aarde, op tekening lijken de dingen nu eenmaal altijd veel makkelijker. Daarbij komt nog het feit dat wij noch de loodgieter dit systeem kennen, dus de manier van aansluiten is nieuw en vergt enige praktische oefening voordat je door hebt wat nu het handigst en makkelijkst is. Gelukkig was de ervaren Bert er om toe te zien op de onervaren hulp van de loodgieter, en dat was maar goed ook, want er moeste nogal wat keuzes ter plekke worden gemaakt en dan helpt het soms niet alles gelijk vast te klemmen, maar eerst even te overleggen.  Ben zeer blij dat alles is aangesloten en dat er geen lekkages zijn, er is echt een mega stap gemaakt vorige week!

Stookhout

Bert en Janine hebben een hele week in het huis gezeten, aan het eind van de week volgde een invasie van mannen die van aanpakken weten. Als een wervelwind werden er dingen aangepakt, voor ik het wist was al het sloophout gehakt tot hapklare brokken voor de kachels. Koestalramen zijn afgestucd, verlichting in de kelders en het gereedschaphok gemaakt, heet water kraan bij de wastafel in de badkamer.

Door de lengte doorgezaagde 10m lange bomen vervoeren

Verder weer eens als vanouds (ik zie een patroon) met bomen hakken en verwerken bezig geweest, er lagen namelijk nog vijf bomen in het bos en die moesten naar het huis worden gebracht om tzt. als steiger te dienen. Heinz heeft ze nog even door de lengte doorgezaagd en Luuk en Jeroen hebben ze achter hun auto gebonden en naar het huis gesleept, dit gaf wel wat vreemde blikken overigens. Gelijk ook maar even alle rondslingerende stammetjes netjes opgestapeld, die liggen alvast klaar voor de kloofliefhebbers.

Hij brandt goed, die nieuwe kachel

Als laatste hebben we de grotere houtkachel die al een jaar in de schuur stond aangesloten. Er moesten wel wat chamotstenen worden aangebracht die kwijt waren, maar dat was geen probleem voor Erwin, die doet dat zo. Ding is overigens spuuglelijk en ik mis Cora (de oude kachel) best wel, maar deze geeft wel heel wat meer warmte, binnen no time waren beide kamer lekker warm, en dat is ook wat waard. Bovendien kunnen we nu veel grotere houtblokken stoken en hoeft er niet meer elke 15 minuten hout in.

Rest me nog te vermelden dat we ook nog heerlijk hebben genoten van de catering verzorgd door Bert Z. en Janine. Het was lekker en ook de slijter heb ik niet horen klagen.






We eindigen het weekend met lekkage, overstortkraantje van de boiler heeft het opgegeven.....

Lekkage

Update 21 Sep. alle lekkages verholpen!

Niks doen is erg moeilijk voor mij

Zoals ik in het vorige bericht al melde is stil zitten is niet echt mijn grote hobby. Ik probeer het wel eens, maar meestal mislukt dat al vrij snel nadat ik er mee begonnen ben. Zo ook deze vakantie gebeurde het weer meer dan eens dat ik periodes van relaxen, uitrusten, onthaasten, Entschleunigung dwangmatig afwisselde met sprintjes van enige uren om toch nog wat te doen in en om het huis.

Er is altijd wat te doen!

Nu was ik na de vakantie alweer enige tijd niet geweest in het huis, en toen ik donderdag binnenkwam zag ik opeens wat er allemaal wel gedaan was tijdens die drie weken. Nu heb ik echt niet alles alleen gedaan, ook vrouw, kinderen, mijn zwager en diverse vrienden hebben ook bijgedragen aan het geheel, en er is best wel veel gebeurd. Eigenlijk wil ik voorkomen dat er nu een saaie opsomminglijst komt van ieder klein dingetje, dus ik beperk het tot een paar korte hi-lights en voor zich sprekende foto's.

Bomen ontvellen

Je kan niet naar Stünzel gaan zonder hout te hakken, daarom hebben we bij de achterste schuur vier bomen omgehakt, die al het licht wegnamen op de schuur, en dat leverde weer een mooie hoeveelheid brandhout op. Verder hebben we in het bos met buurman Heinz, de gepensioneerde bosarbeider, vijf stuks twaalf meter lange bomen omgehakt die gaan dienen als semi permanente stijger helemaal achter het huis, zodat we ook dat stuk overstek kunnen aanpakken wanneer het uitkomt. De bomen zijn geveld, en liggen klaar om versleept te worden volgend weekend.

Nu het werk in de hooischuur klaar was, was het een mooi moment om in en om het huis eens grondig op te ruimen. De koestal is uitgeruimd en nu ruimer dan ooit, in het gereedschaphok  kunnen we weer dingen vinden, en een hele hoop resthoutjes liggen klaar om van de winter in de kachel te verdwijnen. Buitenom het huis puin geruimd van de hooischuur activiteiten en de boel toonbaar gemaakt voor de dorpskeuringscommissie van "Unser Dorf hat Zukunft".  Dit heeft blijkbaar wel iets geholpen want het dorp verdiende hiermee de bronzen status en een klein geldbedrag voor een leuk dorpsfeestje. Ons Gasthaus werd nog genoemd in de krant, altijd leuk.

De middelste bomen die boven het dak uitsteken zijn allemaal gekapt.

Opgeruimd! (voor zover mogelijk)

En er was licht! Omdat we nog een aantal plafonieres en TL balken hadden liggen, en het nogal donker is in de woonkamer, eetkamer, koestal en gereedschaphok hebben we besloten deze toch maar op te hangen na twee jaar.  Ze hingen nog niet vanwege het feit dat er nog geklust moet gaan worden in die kamers, en ze dan beschadigd kunnen worden. Maar dat klussen duurt allemaal nog wel even, en in de tussentijd willen we ook wat zien.

Op de noordkant, heb ik alle loszittende leien weer vast gezet, voor zover ik er bij kon, moet eigenlijk een kleine steiger hebben om dit verder af te kunnen maken. Toch maar eens op zoek naar een eigen steiger. Ach ja we willen zo veel, het komt vanzelf zeg ik altijd, maar als u nog wat kwijt van de dingen op dit wensenlijstje wilt dan hoor ik het graag. Kan ook geruild worden tegen een leuk weekendje in het huis.

Nieuwe tweedehands boiler
en kraan in de "tijdelijke"
keuken

In de laatste week van de vakantie begaf de 25 jaar oude warm water boiler het. Ding had al enige tijd kuren, ik voelde eens stroom door mijn hand lopen toen ik mijn handen waste, en de laatste dagen sloeg steeds de stop door als de boiler ging opwarmen. Einde verhaal dus voor de boiler, we waren er nog zo aan gehecht, hij had ook nog in onze oude keuken in NL gestaan, maar ding moest weg dus.  Een berichtje op Facebook leverde een reactie van Harry die er nog wel een op zolder had staan en die konden we zo ophalen, bedankt!. Het toeval wilde dat mijn dochter Eliza en Lianne juist de volgende dag zouden komen vanuit NL en die hebben het ding meegebracht, ook bedankt! Gelijk samen met mijn zoon Ekko de nieuwe boiler geïnstalleerd en van de gelegenheid gebruik gemaakt om er een hogere kraan op te zetten zodat er nu ook een emmer onder de warme kraan kan. De kraan komt ook nog uit onze oude keuken, zo houden we toch nog een stukje herinnering nu de boiler weg is.

Helaas lukte het niet meer ook de wastafel in badkamer op het warm water systeem aan te sluiten, maar wie weet wat er van de week nog gebeurd. Er schijnt momenteel in het Gasthaus een tovenaar met magische handjes te zitten.

Steiger palen hakken in het bos

Vakantie houden, maar ondertussen zitten we ook niet stil

We zijn weer terug van drie weken vakantie in Stünzel met steeds wisselende gezelschappen bestaande uit familie, hun vrienden, vrienden van ons en collega’s en veel kinderen. Drie weken keihard klussen denkt u nu, dat is echter niet zo, we hebben ook heerlijk vakantie gehouden, de omgeving verkend, uitstapjes gemaakt, boeken gelezen, kampvuurtjes gemaakt, lekker gekletst met familie, vrienden en bekenden. Omdat we zoveel hebben beleefd heb ik besloten dit in een aantal blogartikelen samen te vatten, anders wordt het een heel lang onsamenhangend verhaal.  Dit artikel gaat over de vakantiebeleving, en de kleine klussen, daarna volgt een artikel over het plaatsen van het vakwerk in de hooischuur, en artikel over de isolatie en wand dicht maak werkzaamheden in kamer 7 als voor bereiding op de plaatsing van het verwarmingssysteem.

Zomervakantie 2013

Als we vrijdags aankomen worden we verwelkomd door Anne Bouke, Karin, Cor en Chris. Zij zitten al een week in het huis met Tjalling en Nina en hun kinderen. De tuin is lekker gekortwiekt door Tjalling en er wappert schone was aan de geschonken waspaal, de wasmachine heeft de winter dus overleefd. Zaterdag komen ook nog Pim, Anita en de kinderen en later die week komen Sicco met de kinderen, en komt Sandra met haar zoon.

Keuken (5 augustus 2013)

Omdat we tegenwoordig toch minstens met 15 tot 23 personen in Stünzel zitten leek het ons wel een goed idee om de keuken een kleine make-over te geven. De huidige keuken is al weer een jaar in gebruik en is dan wel functioneel maar nogal primitief en onpraktisch. Verder staan de meeste spullen in rekken, en niet in afgesloten kasten, dat is nogal vervelend met de grote hoeveelheden bouwstof die we produceren.

We besluiten een dag te besteden aan een keuken make-over, één dag om het praktisch en mooi te maken zodat we er niet te veel tijd aan verliezen en er toch nog lang plezier van hebben, want voor we de keuken echt aanpakken zijn we minstens een jaar verder, zo niet twee. Een paar nieuwe formica platen, twee nieuwe kastjes, een pot latex, stopcontacten en een algehele herschikking zijn de ingrediënten voor deze klus.

Met zijn allen ruimen we de keuken leeg, en de lelijke muren worden door Karin van een frisse witte kleur voorzien. Tegelijkertijd plaatsen mijn zwagers Sicco en Anne Bouke de kastjes voor de ramen. Daar over heen komen de perfect op maat gezaagde formica platen, dat ziet er lekker strak uit. Achter het aanrecht ook een plaat omdat het praktisch is, en het er een stuk beter uitziet. Mijn zoon maakt de elektriciteit in orde, en de onhandige verlengsnoeren worden vervangen door contactdozen op de muur.

Eind van de dag zijn we klaar, en kunnen we weer koken in keuken, heerlijk met de ramen open, want buiten is het 25 graden. We zitten er lekker met zijn allen bij met een biertje, en genieten van ons werk, weer een beetje meer comfort gecreëerd.

Droomkeuken!

Douche (5 augustus)

Steentje in de leiding

We hebben al een tijdje een probleem met het warm water van de douche. Probleem is dat meestal, maar niet altijd, er in eerste instantie heet water uitkomt maar dat na verloop van tijd de druk steeds lager wordt. Draai je dan de heet water kraan nog verder open dan valt uiteindelijk de druk helemaal weg en sta je onder een koude douche. Verschillende mensen hebben verschillende theorieën over de oorzaak, de een denkt dat de geiser een probleem heeft, de ander denkt dat het probleem aan de kraan ligt of aan de douche kop. Omdat dit toch wel heel irritant is, besluit ik de kraan er eens af te draaien, ik zie gelijk de oorzaak, er zit  een steentje ter grote van de leiding in de kraan. Dat steentje blokkeert natuurlijk de doorstroming en naar mate de kraan verder open staat wordt het probleem erger, logisch. Steen er uit, kraan er weer op en klaar, douchen maar, geen centje pijn meer.

Antiek (7 augustus 2013)

Terwijl we gezellig op het terras zitten met de halve familie en vrienden uit West Friesland, wordt er aan de deur gebeld en staat er een man voor de deur die we kennen als (hobby) antiekhandelaar van een aantal dorpen verderop. Hij was al eens eerder aan de deur geweest en had ons verteld dat hij nog oude deurklinken had, we moesten maar eens langskomen in zijn winkel. De winkel bezoeken stond eigenlijk op het programma voor deze vakantie, echter hij was ons voor, en nu staat hij bij ons op de stoep. In zijn auto een kastje, een bijzonder kastje want het schijnt uit het oude Gasthuis gekomen te zijn, en nu komt het dus weer terug.

Orginele kast kamer 6

Hij hoeft er niks voor te hebben, hij wil schoon schip maken en is gestopt met roken, drinken en verzamelen, dit alles voor "der Liebe". Zijn vriendin is weggelopen en hij zet alle zeilen bij om haar terug te winnen. Ik wou hem nog een fles wijn geven maar dat lijkt me niet gepast nu, maar iets anders verzinnen dus, rode rozen uit Amsterdam wellicht.

Later lopen we in het bos, en vertel ik net aan Ger en Thea dat je maar zeer zelden iemand tegenkomt hier in de bossen, komt er prompt een mountainbiker voorbij, even later gevolgd door een auto, die waarachtig nog stopt ook. Stapt de antiekhandelaar weer uit, dit maal met nog een kastje, de deurklinken en allerlei borden en vazen. Of we die ook willen hebben, hij brengt het wel even naar ons huis, dat doet hij liever dan naar de stort brengen. Later volgen nog drie kasten, een buitenlamp en diverse andere dingen, wellicht gewoon maar een antiekwinkel beginnen dus.

Gasthaus Schwartzenau (9 augustus)

In Stünzel staan er altijd wildvreemde mensen voor de deur, die het huis nog kennen van vroeger toen er nog wilde feesten werden geven in de Glitzerbar in de kelder, of mensen die het kennen uit de krant, of lezers van deze blog zoals deze keer een West-Friese motor club die het hele gebeuren eens even in het echt kwamen bewonderen.

Zondags stopt er een man op een motor voor de deur, en zegt dat hij een vergelijkbaar Gasthaus heeft. Het bouwjaar van zijn Gasthaus is 1908, de onze is in 1912 grondig gerenoveerd. We komen aan de praat over details, en al snel geef ik de man een rondleiding, hij herkent o.a. de trap, deuren, en ook de indeling van de kamers. Vrijdags en zaterdag is hij open, en serveren ze traditioneel schnitzels. Een vrijdag later, rijden we toeristisch via de prachtige route Diedingshauzen, Alertshausen, en Elsoff naar Schwartzenau. Vlak voor de brug over de Eder ligt het Gasthaus, wat is het mooi gelegen zo aan de rivier en tegenover het Jachtschloss.

We worden hartelijk ontvangen door de eigenaar, en krijgen een rondleiding. Inderdaad treffen we dezelfde trap, alleen iets smaller, maar wel dezelfde kleuren. Ook heeft hij nog veel authentiek meubilair, dat bij ons helaas verloren is gegaan. Verder leuk om het café gedeelte, dat ook een voor en achter kamer heeft, in actie te zien. We eten lekker schnitzels terwijl de stamgasten langzaam binnendruppelen en zich aan de bar nestelen. Ik kan me nu een stuk beter voorstellen hoe het er vroeger in ons Gasthaus aan toe zal zijn gegaan.

Wisseling van de wacht

Een week na ons komen Karin, Jessica, Marijke en kinderen, Paul en Anja en zijn mijn zwagers weer naar huis. Mijn zus, man en kinderen rijden vanuit Vogezen ook nog even langs Stünzel en zetten de tent in de tuin op. We eten met best wel een grote groep met aansluitend kampvuur en hopen op een sterrenregen (Perseiden), maar we zien niet veel, tenminste minder dan ik van te voren had verwacht.

De groep wordt onderhand zo groot, dat we onderhand op een echt hotel gaan lijken. Qua planning heb ik wel geleerd, om volgende keren beter de aankomst en vertrek data te plannen. Er zat nu meer overlap in dan aanvankelijk de bedoeling was. Ook stellen we boodschappenpot in om de huishoudelijke kosten te dekken. Volgende keer moeten we ook maar eens over kook-, boodschap-, afwas- en schoonmaakroosters gaan denken, wel zo duidelijk.

Dagtripjes

We maken verder diverse leuke dagtripjes naar Feudingen, Biedenkopf, over het Rothargebirge naar de hoogste top: Kahler Asten waar je prachtig uitzicht hebt over de hele regio, je kan Stünzel zien liggen. We bekijken verder Winterberg, en concluderen dat het een totaal uit zijn krachten gegroeid dorp is dat  zijn ziel heeft verloren, lijkt in de verste verte niet op de andere dorpen in Sauerland/Wittgenstein.

Met een oude Zwitserse postbus uit 1951 gaan we net als vorig jaar met het hele Stünzel dorp met een dagtrip naar de Brückermühle. Dit is een oude watermolen aan rivier Ohm aan de voet van de Amöneburg. Tegenwoordig wekt de molen stroom op, fungeert het geheel als een bio-winkel en restaurant. Na een lekkere lunch rijden we met de bus naar de stad bovenop de berg, en genieten we van het uitzicht, de mooie stad en heerlijke ijsjes. Terug rijden we via een prachtige route naar Stünzel, ook nog via een museum waarvan me de naam even is ontschoten.

Onder begeleiding van buurman Heinz gaan we een dagje naar universiteitstad Marburg. Deze stad heeft erg bijzonder vakwerk en is o.a. bekend ook van de gebroeders Grimm  en doet inderdaad een beetje sprookjesachtig aan. De stad heeft een kasteel bovenop een berg, diverse leuke winkeltjes een restaurants. Recht tegenover de stad een toren die lijkt op de toren in de film: The Grimm Brothers, helaas nu niet van dichtbij gezien, maar Marburg gaan we zeker nog vaker bekijken.

Marburg vakwerk

Marburg vakwerk

BLB Live

In de hele maand augustus zijn er iedere week live rock concerten op het centrale plein in zowel Bad Laasphe als Bad Berleburg. Als oud organisator van het On(w)ijs Festival was ik wel benieuwd naar het BLB-Live gebeuren, dus wij er heen. Het plein was goed vol, maar er speelden helaas alleen maar cover bands, zelf houd ik meer van bands met origineel eigen werk. Sfeer was in ieder geval goed en gezellig was het ook. Vermeldenswaardig is het entree systeem, in principe kun je alles gratis zien, wil je echter wat drinken dan moet je een beker kopen van vier euro, die beker is dan wel geldig voor alle concerten in de reeks. Wellicht een idee voor andere festivals.

Keukenkachel

Als laatste wapenfeit moet ik toch nog even Gandalf van het ecologieforum bedanken die met zijn scherpe blik opmerkt dat de keukenkachel niet in orde is. Blijkt namelijk dat er een compleet stuk rookkanaal is afgesloten met een ingemetselde steen die daar niet hoort. Na het verwijderen van de steen wordt de oven goed warm en verstoken we nog maar een kwart van de normale hoeveelheid hout per kookbeurt.

Mooie ondergaande zon in de achtertuin

Stijgleidingen en vloeren

Met een voorspelde maximum temperatuur van negen graden in de eerste echte officiële zomerweek van 24 juni, was het nu niet echt aanlokkelijk om naar Stünzel te gaan. Toch waren Nick, Hans en ik dapper genoeg om dit juist wel te doen. Plan was om drie dagen te klussen aan vloeren en stijgleidingen en dan door te rijden naar Tsjechië om  daar met nog zes anderen een gezellig weekend te houden.  We hebben ons precies aan het plan gehouden en hebben goede vorderingen gemaakt.

Het is eigenlijk alles mee gevallen met de stijgleidingen,  vloeren werkten mee en waren redelijk makkelijk te doorboren. Op de begane grond is er een beton vloer naar de kelder en op de eerste en tweede verdieping hebben we de houten vloeren met daaronder leem en zaden. Voor de vijf stijgleidingen zijn in totaal 14 keer 2 (voor en terugloop) is dus 28 gaten geboord van 35 mm. Daarna zijn de 32 mm flexibele aluminium buizen zonder problemen geplaatst.  Zou officieel dan wel met koper moeten, maar dat wordt me toch echt te duur voor een stijgleiding.

Stijgleiding kamer 9

Interessant aspect van een dergelijk oud huis is dat alles niet alles lijkt wat het is. In eerste indruk denk je aan de buitenkant al dat alles symmetrisch is, echter dat is maar schijn, de gevel links en rechts van de voordeur verschillen behoorlijk als je goed kijkt. Binnen is het niet anders, je denkt dat de muren in de gang gewoon recht naar boven doorlopen, dus boor je een gat naar boven langs de muur, kom je boven achter dat je 10 cm van de muur uitkomt.  Muren staan dus niet altijd echt boven elkaar, en daardoor krijg je dus dat de stijgleiding niet altijd strak tegen de muur kan zitten.  Ook hebben we te maken met een 60 cm dikke keldermuren, met daar bovenop veel dunnere buitenmuren. Boor je dus mooi in de hoek een gat dan kom je in de keldermuur uit, in plaats van in de kelder. De leidingen moesten dus meer naar binnen om dat probleem te voorkomen.

Kamer 2 nieuwe vloerdelen langs muur en tempurierungsbuizen

Toen de stijgleidingen er in zaten is er een klein begin gemaakt met het plaatsen van temperierungs koper leidingen in de muren van kamer 7 en 8. Deze buizen worden met een perstang aan elkaar geklonken, dat gaat lekker snel. Heb nog wel overwogen om ze te gaan solderen, maar dat zou ontzettend veel tijd gaan kosten. Persen is makkelijk en gaat snel en is net zo betrouwbaar als solderen hoor ik van verschillende kanten.  Het is na deze exercitie duidelijk geworden dat de bouwtijd van het temperierungssyteem voor zeker twee derde gaat zitten in het maken van sleuven, vooral de sleuven, die langs de vloeren lopen.

Buizen plaatsen

Dwarsbalk

In kamer 7 zat een enigszins verzakte vloer, en in kamer 1 daaronder zat een lekgat in het plafond. We wilden toch wel eens weten waarom de vloer verzakt was, en daarom haalden we de planken er maar eens af voor inspectie. Wat u als lezer natuurlijk al vermoed werd al snel bewaarheid, we troffen een gedeeltelijk rotte balk aan. gelukkig niet geheel rot maar de 50 cm voor de muur waren geheel verdwenen. De balk van 14x18cm zat dus niet meer in de muur en hing aan de vloerplanken en het stucwerk plafond van kamer 1. Sommige mensen zouden nu gillend weg rennen en het huis te koop zetten, wij bleven echter rustig en bedachten een oplossing die snel en simpel uit te voeren was.

Aller eerst plaatsten we in kamer 1 een stut om de balk weer in het juiste vloervlak te krijgen. Vervolgens is er een eiken balk overdwars geplaatst, die rust op de twee goede balken links en rechts van de rotte balk.  Aan deze eiken dwarsligger hangt met een draadeind wat er over is van de vloerbalk.  Daarna is de vloer is verder weer dicht gemaakt met eiken vloerdelen en ook het plafond in kamer 1 is netjes dicht gemaakt. De vloer zit er weer mooi strak uit zonder verzakking.

Plafond kamer 2

Ook in kamer 2, 8 en 9 zijn de gaten in het plafond dicht gemaakt en de missende vloerdelen weer terug geplaatst. Dit scheelt een hoop stof en troep dat de kamers in komt dwarrelen. Verder  zal dit een aantal mensen met spinnenangst verblijden, nu ze niet meer vanuit hun bed in een donker mysterieus zwart gat hoeven te kijken.

Naast al dat harde werken was er natuurlijk ook nog tijd voor relaxen, dus lekker de houtkachel aan (25 juni pfff), flesje wijn open en lekker eten daar hebben wij geen problemen mee. Op dag twee bijzonder lekker gegeten bij een bevriende bio boer en aannemer, die ons alles heeft uitgelegd over een fantastisch hout bouwsysteem: Naturi Holzbau, echt het overwegen waard voor wie iets nieuws wil bouwen.  Het werkt met balken die verticaal naadloos in elkaar grijpen, daardoor weinig last met werkend hout, isoleert heel goed, en je kan er snel mee bouwen. Dag drie wederom gegeten bij Roma in Bad Berleburg, onderhand vaste klant daar.

Al met al kijk ik terug op  zeer geslaagde klusdagen en grote vorderingen, dat hebben we in Tsjechië goed gevierd.